Stemmen voor vrijheid

Na recente teleurstellingen over de zwakke rol van het Nederlandse parlement toonde de collega’s van het Europees Parlement deze week hoe het wel moet, door op de barricades te klimmen voor de rechten van Europese internetgebruikers. Of laten zij zich uiteindelijk ook inpakken?

Het Europees Parlement stemde op 10 maart vrijwel unaniem in met een uiterst kritische resolutie over het ACTA-verdrag, waar ik eerder op deze plek over schreef. Dit internationale handelsverdrag wordt momenteel in het diepste geheim uitonderhandeld, maar lijkt blijkens diverse lekken vergaande maatregelen te bevatten over het filteren en afsluiten van internetgebruikers, douane-inspecties van laptops van willekeurige reizigers en nog zo wat onvrijheden. Continue reading “Stemmen voor vrijheid”

ACTA en de monnik

Net nu Europa een nieuw grondwettelijk verdrag en een nieuwe voorzitter heeft en heeft vastgesteld dat ook internetgebruikers rechten hebben, blijkt het in het diepste geheim onderhandelingen te voeren over een nieuw verdrag dat die rechten weer teniet zal doen. Achter gesloten deuren en aan de hand van versluierde agenda’s onderhandelen de VS, Europa en een aantal andere rijke landen over ACTA, het “Anti-Counterfeiting Trade Agreement” dat een vuist moet maken tegen de internationale handel in namaakartikelen. Het meest gevoelige onderdeel betreft de strijd tegen online auteursrechtinbreuk.

Naarmate meer informatie over het concept-verdrag naar buiten komt, lijkt het steeds meer weg te hebben van de vleesgeworden lobbydroom van rechtenorganisaties. Vorige week lekte de reactie van de Europese Commissie op recente Amerikaanse voorstellen. De VS blijkt een soort Sinterklaaslijstje van de entertainmentindustrie te hebben ingediend: beweerdelijk inbreukmakende bestanden automatisch wegfilteren, internetgebruikers die illegaal bestanden uitwisselen van het internet gooien, internetaanbieders aansprakelijk houden voor het gedrag van hun klanten, hyperlinken naar inbreukmakend materiaal gelijkstellen met zelf inbreuk maken.

Het zijn eenzijdige en lompe voorstellen, waarvan gehoopt moet worden dat zij verworpen of grondig verbouwd worden. De publieke discussie over het verdrag wordt echter bemoeilijk door het feit dat de verdragsteksten en vergaderstukken angstvallig geheim worden gehouden. We weten simpelweg niet waarover de delegaties met elkaar vergaderen. Continue reading “ACTA en de monnik”

Een beetje recht op internettoegang

Er lijkt een einde te zijn gekomen aan de lange strijd om “Amendement 138”, met als inzet de mogelijkheid voor EU-landen om internetgebruikers die worden verdacht van illegale filesharing zonder tussenkomst van de rechter van het internet te gooien (zogenoemde “three strikes and you’re out”-wetten). Het Europese Parlement en de lidstaten hebben vanacht na heftige onderhandelingen overeenstemming bereikt over de volgende definitieve tekst:

3a. Measures taken by Member States regarding end-users’ access to or use of services and applications through electronic communications networks shall respect the fundamental rights and freedoms of natural persons, as guaranteed by the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms and general principles of Community law.

Any of these measures regarding end-user’s access to or use of services and applications through electronic communications networks liable to restrict those fundamental rights or freedoms may only be imposed if they are appropriate, proportionate and necessary within a democratic society, and their implementation shall be subject to adequate procedural safeguards in conformity with the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms and with general principles of Community law, including effective judicial protection and due process. Accordingly, these measures may only be taken with due respect for the principle of presumption of innocence and the right to privacy. and shall guarantee a A prior fair and impartial procedure shall be guaranteed, including the right to be heard of the person or persons concerned, subject to the need for appropriate conditions and procedural arrangements in duly substantiated cases of urgency in conformity with European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms. and tThe right to an effective and timely judicial review shall be guaranteed.

Deze formulering maakt “three strikes”-wetten zonder voorafgaande rechterlijke toets mogelijk (Frankrijk blij, de HADOPI-wet mag blijven), maar compenseert dat met een aantal procedurele waarborgen. Het is – zoveel viel ook wel te verwachten – een typisch onleesbare Brusselse compromisbepaling geworden. De Franse actiegroep La Quadrature du Net is kritisch, vooral omdat de formulering alleen ziet op de EU-landen zelf en dus alle ruimte laat voor afsluiting van internetgebruikers in samenwerking met private handhavingsorganisaties. De voorzitter van de Piratenpartij deelt die zorgen, maar is er in de gegeven omstandigheden wel blij mee.

Downloaden verbieden – en dan?

Het kabinet publiceerde gisteren zijn reactie op het rapport-Gerkens over de toekomst van auteursrecht op internet. Het kabinet nam de belangrijkste aanbeveling over: beschermd materiaal downloaden vanuit kennelijk illegale bron, wat nu nog is toegestaan als legale thuiskopie, wordt op termijn strafbaar gesteld. In ruil daarvoor moet de entertainmentindustrie komen met een gevarieerd legaal aanbod via internet. Een sprong in het duister.
Continue reading “Downloaden verbieden – en dan?”

Gratis muziek is niet om aan te horen

De afgelopen weken heeft de auteursrechtlobby stevige vooruitgang geboekt in zijn doodsstrijd tegen internetpiraterij, met belangrijke successen in Frankrijk, Engeland en Brussel. Een recent tegenvoorstel van eigen bodem is ook niet de oplossing.

Internetters die illegaal bestanden uitwisselen, kunnen binnenkort makkelijker van het internet gegooid worden. In onderhandelingen met de nationale regeringen heeft een delegatie van het Europees Parlement de langlopende eis van een formeel verbod op afsluiting zonder voorafgaande rechterlijke toetsing, deze week tot algemene verbazing laten vallen. Europarlementariër Engström van de Piratenpartij legt nauwkeurig uit hoe dat in zijn werk ging.

Zo’n actie doet toch wel de vraag rijzen wat de functie is van het Europees Parlement. Continue reading “Gratis muziek is niet om aan te horen”

Betekenen op internet

De aanhoudende stroom rechtszaken tussen de entertainmentindustrie en ‘illegale downloadsites’ zorgt voor vernieuwing op het gebied van internetrecht. De meest recente zaak tegen Pirate Bay kan de opmaat zijn naar een nieuw fenomeen: procederen via internet.

De zaken die worden gevoerd door de Stichting Brein, tegen onder meer websites en providers die een faciliterende rol spelen bij bestandsuitwisseling, zijn interessant omdat ze zorgen voor jurisprudentie op een belangrijk onderdeel van het ‘internetrecht’: de verantwoordelijkheid van tussenpersonen. Torrentsites bieden bijvoorbeeld zelf geen illegale bestanden aan, maar maken het wel heel veel makkelijker ze te vinden. Door veel verkeer te genereren voor hun site kunnen ze in potentie heel rijk worden aan advertenties. Is het onrechtmatig om geld te verdienen met het vergemakkelijken van illegaal gedrag van anderen? Of bieden deze sites gewoon informatie over wat elders op internet vrijelijk te vinden is en zijn ze dus net zo nuttig en onschuldig als een straatbord of telefoongids? Continue reading “Betekenen op internet”

Haagse internetplannetjes

Het blijft aanmodderen met auteursrecht op internet. Deze week concludeerde een werkgroep van de Tweede Kamer zelfs dat het auteursrecht in een crisis verkeert. De oplossing: uitgevers dwingen films en muziek digitaal aan te bieden en daarna downloaden strafbaar stellen.

Ongeautoriseerde bestandsuitwisseling op internet is funest voor producenten van muziek, films en games. Maar hoe pak je het aan? Auteursrechtheffingen op alle dragers, zoals blanco cd’s, dvd’s, mp3-spelers, harde schijven en usb-sticks? Internetaanbieders verplichten om illegaal materiaal weg te filteren? Een vaste downloadheffing op ieder internetabonnement? Keiharde repressie, met (straf)vervolging van consumenten? Een “cultuuromslag” teweeg brengen? Alle oplossingen hebben beperkte voordelen en grote nadelen. Continue reading “Haagse internetplannetjes”

Dichte dozen moeten open

De eerste televisies met internetverbinding dienen zich aan. Dat zou het einde moeten betekenen van de gesloten televisieplatforms van de grote kabelaars. Een daadwerkelijk aantrekkelijk, open tv-platform is echter nog ver weg. 

Als je digitale televisie afneemt bij bijvoorbeeld Ziggo of UPC, kan je alleen films en programma’s (kortweg: ‘content’) kiezen uit de winkel van Ziggo of UPC. Zij hebben deals met verschillende omroepen en filmstudio’s en alleen hun materiaal verkopen zij. Voor de consument heeft dat een voordeel, namelijk een consistente gebruikerservaring: alles is te bestellen via een paar menu’tjes. Daar staat een evident nadeel tegenover: je kunt alleen bestellen wat de kabelaar voor je geregeld heeft. Het grote internet laat hij je niet op, want op wat je daar doet verdient hij niets.

De kabelaar bepaalt dus ook de prijs. Hij concurreert daarbij wel met dvd’s en bioscoopkaartjes, maar op het tv-scherm is hij de monopolist. Dichte tv-dozen zijn dus verre van ideaal. De oplossing ligt voor de hand: voer televisies uit met internetverbinding. Philips heeft dat ook bedacht en kondigde vorige week de Net TV aan. Continue reading “Dichte dozen moeten open”

Downloadheffing gedoemd te mislukken

Door de revolutie in internetdistributie van films, muziek en andere beschermde werken is het auteursrecht in 2010 niet meer te handhaven. Voor die analyse van vier onderzoekers van de TU Delft is veel te zeggen, maar over de oplossing moeten we met zijn allen nog wat langer nadenken.

De onderzoekers opperen de mogelijkheid om een systeem van verplichte licentiëring in te voeren. Dat betekent in de praktijk dat iedere internetgebruiker een vaste maandelijkse heffing moet afdragen, in ruil waarvoor hij verder vrij kan downloaden. Het geld dat binnenstroomt, wordt verdeeld onder de verschillende rechthebbenden: componisten, tekstschrijvers, producenten, artiesten, enzovoorts.

Op zich is het idee van zo’n downloadheffing niet nieuw. Verschillende vooraanstaande  auteursrechtjuristen hebben zo’n mogelijkheid al eerder geopperd. Het klinkt ook als goed idee. Handhaving van auteursrecht in de privésfeer is betrekkelijk zinloos en onwenselijk. In het verleden hebben heffingen ook heel behoorlijk gewerkt, op blanco cassettebandjes, cd’s en dvd’s. Aangezien de thuiskopieën van vandaag de dag niet meer op bandjes of cd’s worden gemaakt maar via internet, waarom niet een heffing op internet?

En toch zal het niet werken. Continue reading “Downloadheffing gedoemd te mislukken”

OPTA, kabeltoegang en auteursrecht

Naar aanleiding van het vonnis van de Rechtbank Den Haag van 28 januari 2009 in de zaak Norma & IRDA/NL-Kabel werd in Leiden op 6 februari 2009 een actuele thema-bijeenkomst georganiseerd over het thema ‘kabeldoorgifte en auteursrecht’. Ik hield daar een presentatie over de schijnbare auteursrechtelijke complicaties bij het besluit van telecomtoezichthouder OPTA om kabelmaatschappijen UPC en Ziggo te verplichten hun analoge standaardpakket beschikbaar te stellen voor wederverkoop door alternatieve aanbieders. De presentatie is hier te vinden. De sheets van de andere presentaties zijn hier beschikbaar.