Het ministerie van Economische Zaken is bezig met de implementatie van een nieuw set Europese regels voor de telecomsector, waarin ook deze kwestie van ‘netneutraliteit’ zijdelings aan de orde komt. Het onderwerp is voor internetgebruikers van belang, omdat er allerlei redenen zijn waarom providers bepaalde verkeersstromen zouden willen versnellen, vertragen of blokkeren.

Mobiele aanbieders kunnen hebben bijvoorbeeld een belang hebben om internettelefonie via mobiele dataverbindingen te blokkeren. Het vreet bandbreedte – die vaak voor een vast maandbedrag wordt verkocht – en gaat ten koste van ‘gewone’ belminunten.  Triple-play aanbieders zoals UPC hebben mogelijk belang om tv-diensten op internet te blokkeren of vertragen: die gaan ten koste van eigen digitale televisiediensten.

Andere providers willen misschien wel exclusieve afspraken maken met een bepaalde game-producent, als onderdeel waarvan concurrerende online games worden vertraagd. En alle providers staan onder druk van de muziek- en filmindustrie om protocollen en diensten te blokkeren of vertragen die veel worden gebruikt voor bestandsuitwisseling.

Het persbericht van minister Van der Hoeven begint goed: “Netneutraliteit is cruciaal voor vrij verkeer op internet en vrije toegang tot informatie.” Gaat de overheid inderdaad aanbieders verbieden om naar eigen goeddunken bepaalde verkeersstromen te vertragen of blokkeren? Niets daarvan. Het persbericht vervolgt namelijk: “Daarom zijn we met een nieuw wetsvoorstel bezig te regelen dat providers straks transparant moeten zijn over eventuele beperkingen die zij opleggen aan het internetverkeer.”

Mogen providers dus gewoon doen wat ze willen, als ze het maar netjes zeggen? Daar lijkt het wel op. Maar, zegt het persbericht: “Ook kunnen we zo nodig eisen stellen als het de verkeerde kant uitgaat.” Zo nodig eisen stellen als het de verkeerde kant uitgaat? Het klinkt als popi-praat uit een cursus moderne overheidscommunicatie, maar zo vaag is het wetsvoorstel nu eenmaal. De wet schept de bevoegdheid voor de minister om regels te stellen, maar verplicht nergens toe. Ook de toelichting is vooral mening en weinig actie:

“Vooralsnog bestaan geen plannen gebruik te maken van de mogelijkheid tot regelgeving ten aanzien van de netneutraliteit. Wel is de regering van opvatting is dat het onmogelijk maken of bewust vertragen van bepaald internetverkeer door de aanbieder om commerciële motieven ongewenst is.”

Dat wordt dus praten over zelfregulering, met de vage dreiging van overheidsregels in de toekomst. Wat mij betreft zorgt die route van onvrijwillige zelfregulering, die eerder is gevolgd bij onder meer promotionele kansspelen op tv en premium sms-diensten, vooral voor onduidelijkheid bij aanbieders en consumenten en, minstens even erg, oeverloze Kamervragen.

Digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom (BoF) is niet teleurgesteld over het wetsvoorstel, maar boos. Omdat commerciële ondernemingen altijd zullen neigen hun concurrenten te dwarsbomen, moet het wettelijke verboden worden voor providers om zich in te laten met het internetverkeer van hun gebruikers. Volgens de kop boven het bericht van BoF zet het kabinet zelfs de bijl aan het open internet. Een beetje overdreven is dat wel, want het wetsvoorstel zou niks gaan toestaan wat nu verboden is.

Andersom voegt het wetsvoorstel weinig toe. OPTA heeft op basis van de huidige wet ook al bevoegdheden om aanbieders te verplichten open te zijn over het afknijpen van bandbreedte. Beter zou het zijn om een paar heldere uitgangspunten vast te leggen: verkeersmanagement om netwerkcongestie te voorkomen mag, mits het daartoe beperkt blijft; toegang tot diensten van concurrenten blokkeren mag niet, en ga zo maar door.

Het wetsvoorstel is dus geen bijl aan de wortel van het internet, maar vooral een gemiste kans. Gelukkig kunt u nog tot 28 mei via internetconsultatie.nl commentaar leveren op het wetsvoorstel. Als uw provider die pagina tenminste niet heeft geblokkeerd.